OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

Yarının Türkiyesine Seyahat

Yarının Türkiyesine Seyahat

Ahmet Emin Yalman’ın eğitim alanında prototip olarak gördüğü Köy Enstitülerine ilişkin gezi ve inceleme yazılarının yar aldığı yapıt eğitimi geleceğin Türkiyesi olarak görüyor.

“Netice şuraya varıyor ki kçy enstitüleri teşebbüsü iyi ve sağlam bir temeldir. Fakat bir temel tek başına hiç bir şeye yaramaz. Bunun üzerine ihtiyaca uygun tam bir bina kurmak lazımdır. Bu işin nasıl yapılması lazım geleceğini de temele ait inşaat hamlesi berrak bir surette ortaya koymuştur.” (s.125)

Yalman Yarının Türkiyesine Seyahat adlı yapıtında ülkemizde kurulan köy Enstitülerine ilşkin kayda değer bilgiler sunuyor. Bu konuda yazar, “…yeni Türkiye’ye  seyahat için saha diye bilhassa Köy Enstitülerinin seçilmesini tabii görmek lazımdır,  çünkü Köy Enstitüsü tecrübesi; tam bir istiklal içinde, bakir bir sahada kurulmuş, yeni usullerle çalışmış ve kanaat verici bir tecrübenin bütün unsurlarını bir araya getirmiştir.” (s.6)

Yapıt ikş bölümden oluşuyor. Birinci bölüm Köy Enstitülerini Ziyarete Ait Notlar ve İzlenimler adını taşıyor. İkinci bölüm ise Köy Enstitüleri Nasıl Kuruldu, Nasıl Gelişti, Gayeleri Nedir? başlığı altında veriliyor.

Köy Enstitülerini Ziyarete Ait Notlar ve İzlenimler adlı birinci bölümde konu başlıkları arasında şunlar yer alıyor: Yepyeni bir alemin meraklı hikayesi,  Okulların cenneti,Hürriyet ve serbest tenkid mükemmel bir imtihan geçiriyor, Enstitü hayatından hoş fıkralar, Enstitünün haftalık eğlentisi, Şakir’in hikayesi, Ağzından çıkanı yapan adam, Şakir’in beş yıllık planı, Yaratma zevkini duyanlar arasında, Bir tecrübenin belirttiği önemli gerçekler, Neşe’nin havaya benzer ihtiyaç olduğunu öğreniyorum, Yeni Türk akıncıları arasında, Binlerce yıllık aradan sonra canlanan bir ruh, Yrın için çalışanların yarını düşünülmüştür, Akıncıların planları, Bozkırlı Musa’nın kanaati:Her faydalı iş muhteremdir, Bergamalı bir gencin otuz yıllık planı, Ağalar-Kooperatif-Engellerle mücadele,”Aletsiz ziraat yapacağız diye kendimizi helak edemeyiz, Kervanın ön safındaki memleketin manzarası, Enstitü kızlarının baş ideali, çocuk bakımı davası, Ağacın meyvası,Köye sağlık getirecek akıncılar,Meğer iş başarmak nekadar kolaymış, Araplar köyünde bir macera,Köylere yayılan Hızırlar, Hayırlı bir tecrübeden almamız lazım gelen dersler,

“Okula giremeyince köye dönmeğe karar vermemiş, kasabada helvacı çırağı olmuştur. Birgün helva sarmak için ustasının alıp kestiği gazete parçalarından birinde köy enstitüleri diye bir hareket başladığını, bu enstitülerde köy çocuklarının ileri tahsil nimetine kavuşacağını yeni okullardan bir tanesinin de Arifiye’de açılacağını okuyunca sevinçten çıldırmı...”(s.33)

HANGİ KÖY ENSTİTÜSÜ NEREDE KURULDU?

Köy Enstitüleri Nasıl Kuruldu, Nasıl Gelişti, Gayeleri Nedir?  adlı ikinci kısımda yer alan konu başlıklarından şöyle sıralanıyor:İlk öğretim davası,Bir asır derecesinde gerilik, Meşrutiyet döneminde Varlığımıza bir suikast,  Yeni devirde ilk tereddütler, Dewey’in bir raporu, İlk öğretim ve harf devrimi, Köy nimetten mahkum,  Memlekette yeni bir ruh doğuyor, Güzel bir fırsat, Klasik terbiyecilerin direnişi, İş başında imtihan,  Takip ve bakım,  Memleketi saran Enstitü ağı, Eğitmen hareketi, Yapılan tecrübe ne gibi neticeler belirtti? İhtiyaca göre hareket, Adam seçmek, Seçilen adamlara yetki, İdarede güven esası, Terbiye usullerinde güven,  Endişeler, itirazlar ve cevapları.

Ahmet Emin Yalman’ın  sözünü ettiği Köy Enstitüleri şunlardır:

İzmir, Kızılçullu,Eskişehir, Çifteler, Kırklareli’nde Kepirtepe, Antalya’da Aksu, Isparta’da Gönen, Kocaeli’de  Arifiye, Kayseri’de Pazarören, Malatya’da Akçadağ,  Seyhan-Düziçi, Samsun, Akpınar, Trabzon-Beşikdüzü, Balıkesir , Savaştepe, Kars-Cılavuz, Ankara, Hasanoğla, Sıvas-Yıldızeli, Konya-İvriz, Erzurum-Pulur.

Yarının Türkiyesine Seyahat adlı yapıtında  Ahmet Emin Yalman Köy Enstitülerine ilişkin değerli bilgiler sunuyor.

 

Mustafa ASLAN

::::::::::::::::::::::::::::::::

Yarının Türkiyesine Seyahat, Ahmet Emin Yalman, Cem Yayınları, İstanbul, 1990

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016