OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

PARİS SEVDASI

PARİS SEVDASI (1830-1914)

Türk modernleşmesinin önemli duraklarından biri olan  kenti, Emre Caner  Paris Sevdası (1830-1914) adıyla kitaplaştırdı. Kapı Yayınları’nın okura ulaştırdığı kitapta Paris ve Türk konukları çeşitli yönleriyle okura aktarılıyor.

“Paris’te Osmanlılar düşünceye açlardır:Sosyalist fikirler de onları heyecanlandırır tam karşıtı görüşler de! Her rüzgar onları önüne katar. Genç ve hevesli dinleyiciler için önemli olan alanlarda siyasete iştirak etme biçimidir. Hele o genç insanlar, siyasi itirazın dile getirilmediği…” (s.207)

PARİS’TEKİ TÜRKLER

Türk modernleşmesinin önemli kentlerinden birisi olarak Paris Osmanlı’nın gerileme döneminde öne çıkan bir kent olarak görülüyor.

Emre Caner’in Modernleşme Serüveninde Paris Sevdası (!830-1914) adlı yapıtında yer alan bölümlerin adları şöyle sıralanıyor. Bu bölümlerde kimlerin Paris’e gittiğini de vermeyi uygun buldum.

Yirmi Sekiz Mehmet Çelebi ve İbrahim Edhem Mesut Dirvana  (1889) birinci bölümde “169 Yıl Arayla Bir Kıyaslama” başlığıyla veriliyor. “İki Dünya Arasında” adını taşıyan ikinci bölümde  İbrahim Edhem ve oğlu Osman Hamdi Bey,  “Bir Kalem Efendisi” adlı üçüncü bölümde Şinasi anlatılıyor. Dördüncü bölümde Halil Şerif Bey’i Parizyen Hedonizm ve Bir Osmanlı Dandy’si adıyla veriyor. Ahmet Rıza’yı Hürriyet Talebi ve İhtilal başlığıyla verdiği beşinci bölümde anlatıyor. Altıncı bölümde “Kentin ve Zamanın Şiiri” adlı başlıkla verdiği altıncı bölümde anlatıyor.

 

ŞİNASİ’Yİ NASIL BİLİRSİNİZ?

Emre Caner’in Paris Sevdası (1830-1914) adlı yapıtı Türk modernleşmesinin kimi ilklerini de veriyor. Bunlardan birisi de Şinasi olarak çıkıyor karşımıza. Onunla ilgili daha çok soruların içinde vermeyi amaçlıyorum, burada.

Şinasi’nin Paris’e kaç kez gittiğini biliyor musunuz?

Şinasi’nin Paris’teki  Fransız gazeteci dostu kimdi? Onun gazeteciliğe bakışı üzerinde ne gibi etkileri oldu? Paris’te edindiklerinin matbaa sahibi olması arasında bir ilişkisi var mıydı? Neden ille de bir matbaa sahibi olmak istiyor.

Dille neden ilgileniyor? Hazırladığı Türkçe sözlük basıldı mı?

Paris’te olduğu yıllarda Fransa’nın siyasal durumu nasıldı?

Paris’te tanıştığı Agah Efendi ile ilk bağımsız gazeteyi (TERCÜMAN-I AHVAL) çıkarmak için kolları sıvaması ve sonrasında neler oluyor? Tercüman-ı Ahval’den Tasvir-i Efkar’a giden yolda neler yaşandığını biliyor musunuz? Tercüman-ı Ahval deneyimi Tasvir-i Efkar gazetesine giden yolu mu açtı?Tercüman-ı Ahval gazetesinin ilk sayısında halkın da devlet işlerinde söz sahibi olması konusunda ne yazıldı? Şair Evlenmesi adlı piyesinin bölüm bölüm yayımlandığı gazetede başka neler yer alıyordu?

Namık Kemal’e sayfalarını açan Tasvir-i Efkar ile Tercüman-ı Ahval arasındaki benzerlikler ve farklılar nelerdir? Basın yasasının çıkmasıyla tutuklanacağını anlayan Şinasi Fransa’ya hareket etmeden önce gazetesini kime bıraktı?

Tercüman-ı Ahval’ın Takvim-i Vekayi ve Ceride-i Havadis’ten farklı yönleri nelerdi?

Şinasi’nin sakalını kesip işe gidince memuriyetten kovulduğunu biliyor muydunuz? Sakalını kestiği için memuriyetten atılan Şinasi yeniden işinin başına dönüyor. Şinasi’nin memuriyete yeniden dönmesini sağlayan devlet adamının kim olduğunu biliyor muydunuz? Memuriyete yeniden başlaması üzerine yoluna giren işleri evliliği de birlikte getiriyor ve Şinasi Nezavkent Hanım’la evleniyor fakat devlete ağız eğdi diye de karısından boşanıyor.

Bütün bunların üstüne “Şinasi bir aydın mıydı?” sorusuna yanıtınız ne olabilir? Onun bağımsız bir aydın pozisyonu alması devletle ilişkilerini nasıl etkiledi? Aydının siyasallaşması noktasında onun yeri neresidir?

 

Mustafa ASLAN

::::::::::::::::::::::::::

Paris Sevdası (1830-1914), Emre Caner, I. Basım:Kapı Yayınları, İstanbul, Aralık 2017

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016