OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

MELİH CEVDET ANDAY’IN GÜNLÜKLERİ – MUSTAFA ASLAN

 

 

 

 

 

MELİH CEVDET ANDAY’IN GÜNLÜKLERİ
  07 Haziran 2008

 

Melih Cevdet, edebiyatımızın olduğu kadar düşünce dünyamızın da önemli kişilerinden birisiydi. Çok şey kattı hem edebiyatımıza hem de düşünce dünyamıza. Edebiyatımızın temel direklerinden birisidir, tartışmasız.

Belleği zayıf bir toplum olmamızın altında geçmişe ilişkin bağımızı kolayca belleğimizde silmemizdendir. Belleği güçlendiren başta günlüklerdir. Belleğimizi güçlendirmeye yönelik önemli bir katkı da edebiyatımızın direklerinden birisinden geldi.

Melih Cevdet Anday’ın günlükleri “Bir Defterden” adıyla kitaplaştırıldı. Günlükler Eylül 1976-Şubat 1979 tarihlerini kapsamaktadır. Bir yerde ülkenin en nazik günlerinin yaşandığı bir dönemin usta bir şair/düşünür tarafından aktarılması. Çok fazla bu konularda ayrıntıya girmese de ilginç birçok konuyla da karşılaşıyoruz

Eşi Suna’nın anlattıklarına göre Melih Cevdet de günlüklerinin “Bir Defterden” adıyla kitaplaştırılmasını istermiş. Onun Cumhuriyet’te 20 Mayıs 1994 ve 10 Şubat 1995’ta yayımlanan yazılarının da başlığıdır.

YAŞAR KEMAL’den BİLGESU ERENUS’a…

Melih Cevdet Anday yaşasaydı, bu kitap yayımlandığında… Keşke yaşarken yayımlansaydı. Üstelik yaşamının pek az bölümü var, bu kitapta. Verdiğimiz tarihlere bakılırsa daha iyi anlaşılır. İlginç, ilginç olduğu kadar da polemik yaratacak bölümler var. Edebiyatımızda polemiklere yeni örnekler de bu kitap sayesinde girecektir. Kitapta sözü edilenler yanıt verir mi? Kitabı okuduklarında bir şeyler yazma gereği duyarlar mı? Örneğin, Bilgesu Erenus… Melih Cevdet’in sözünü ettiği Muhsin Ertuğrul sonrası tiyatro dünyasındaki durumlarla ilgili bir şeyler söyler ya da yazar mı? Türk Tiyatrosu dergisinde yazdıklarına verdiği yanıta ne der? Çünkü Anday açıkça ad vermiş. Ortaya atıp kaçmamış. Sözünün arkasında duruyor.

Yaşar Kemal’in İstanbul’da balıkçı yaşantını anlattığı Deniz Küstü için idealize edilmiş tiplerin çokluğundan yakınmasına ne denir?

“… Selim adlı balıkçıyı anlatıyor ama idealize ederek. Dikkatimi çekti bu. Adamın her yaptığı, her söylediği harika. Bugünkü tefrikadaysa, Kumkapı’da meyhane işleten Kör Agop’u anlatıyordu…”(agy, s.s 56-57)

Nadir Nadi’ye ilişkin yazdıkları…

MİSTİK, ŞİİR VE HALK

Bir Defterden de, Anday’ın kimi itiraflarıyla da karşılaşıyoruz. Örneğin şiirin mistiklerle yazılması konusu çok dikkat çekicidir.”… ‘şiir ancak mistiklerle yazılır, ama bunu söylemeye cesaret edemiyorum” (agy, s.47) Söylemeye cesaret edememek?

Bu konuya günler öncesinden değinmiştir, oysa. Bir sanatçı en çok idealist felsefeden yararlanmalıdır, Anday’a göre.

“…Hatta solcu kavgacı şiir ve özellikle o. Çünkü halkta “bilimsel düşünce” değil “mistik inanış”lar egemendir.” (agy, s. 35)

Anday kendisine düzenli olarak gönderilen Halkın Kurtuluşu dergisini “çıldırtıcı” bulduğunu yazıyor. Bununla bir dönemin kimi sol dergilerin ne durumda olduğunu onun bakış açısıyla görebiliyoruz.

ECEVİT’LE DOSTLUK

Yazdığı günlüklerdeki kadarıyla Ecevit’le Melih Cevdet arasında bir dostluk var. Melih Cevdet, Ecevit’i bir şair olarak beğeniyor. Ecevit ise hazırladığı partisinin sanat anlayışını Anday’ın görüşlerinden yararlanarak hazırlar.

“İlhan Selçuk Ankara’dan döndü. Ecevit’le konuşmuş, Ecevit ona partinin sanat anlayışı yolunu benden esinlenerek kaleme aldığını söylemiş.” (agy, s.44)

Melih Cevdet Anday’ın kısacık bir dönemi kapsayan günlükleri çok söz ettirecek kendinden. Bence, bu yapıttan yararlanmak gerek. Herkes, özellikle yazarlar, düşün insanları kesinlikle günlük tutmalıdır. Günlük tutmakla kalmayıp çekinmeden yayımlamalıdırlar.

Bir Defter’den birçok konuda bize ışık tutuyor. Melih Cevdet’e saygıyla…

Melih Cevdet Anday, Bir Defterden (Günlük), Everest Yayınları-Şubat-2008

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016