OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

M.Fuad Köprülü Külliyatı-5

IMAG2430

M.Fuad Köprülü Külliyatı-5

M. Fuad Köprülü Külliyatının beşincisi de okurla Alfa Yayınları tarafınfdan buluşturuldu. yaymlanan beşinci kitapta Köprülü’nün edebiyat araştırmaları yer alıyor.

“Türk Edebiyatı Tarihinde Usul” adı taşıyan birinci bölümde yer alan konuları şöyle sıralayabiliriz:Felsefi manada usul ve ilimlerde usul, Tarihte usul, Edebiyat tarihinde usul, Tarih ve edebiyat tarihi arasında usul bakımından farklar, Edebi metinleri tanımak ve Türk Edebiyatı Tarihinin başlıca kaynakları,  Edebi metinlerin tanınmasında gözönünde tutulacak esaslar,:Metnin tam veya harfiyen manasını kavramak ve tespit eylemek, Metnin üslubu, metnin hangi tesir altında vücuda geldiği, şöhreti ve tesiri, Edebiyat tarihçisinin nasıl çalışacağı.

“Türk Edebiyatının Menşei” adını taşıyor ikinci bölümüm başlığı. Bu bölümde alan konuların adları şöyle sıralanıyor:(İlk toplumlarda şiirin başlaması ve güzel sanatların diğer kollarıyla münasebet), Türklerde şiirler ve şairler, Ayinlerde şiir, Kopuz,  Türklerde musiki, İlk mevzular:Lirizm, Vezin, İlk şekiller, Ayini temsiller.

Üçüncü bölüm “Ozan” adını taşıyor. “Ozan” adlı bu bölümde yer alan konular şöyle sıralanıyor: Ozan kelimesinin manası, Bu konuda çalışanlar, Anadolu’da yazılmış Türk – Oğuz eserlerine göre ozan kelimesinin mana ve tarihçesi, Ozan kelimesinin Azeri-Türk sahasındaki mana ve tarihçesi, Türkmenler arasında ozan kelimesinin mevcudiyeti, Ozan kelimesinin Çağatay Edebiyatında kullanlışı, Ozan kelimesinin kökü ve bu kökten türeyen kelimeler, Ozan kelimesinin tarihi tekamülü.

Dördüncü bölüm “Bahşı” adını taşıyor. Bu bölümde yer alan konular şunlardır: Bahşı kelimesinin muhtelif şekilleri,  Bahşı kelimesinin etimolojisi,  Mana bakımından geçirdiği tekamül,  Bahşı kelimesinin XVI. asırdan başlayarak Müslüman Moğol devletlerinde kullanılışı,  Bahşı kelimesinin Hindistan’da Baburlular tarafından kullanılışı, Bahşı kelimesinin Müslüman Kırgız -Kazaklar arasında kullanılışı, Bahşı kelimesinin Azerbaycan ve Anadolu Türkleri arasındaki yeri.

Beşinci Bölümde ise incelenen konunun başlığı “V. ila XVI. Asırlarda Türk Şairleri”. Bu bölümde yer alan yazıları şöyle sıralanıyor: Türklerin halk şair ve musikişinasları, hakkında ilk tarihi bilgiler, Türklerin İslamiyet dairesine girmesinden sonra halk şairlerinin mevcudiyeti, XII. ile XV. asırlarda saz şairleri:Selçuklular, Mısır Memlukleri, Anadolu Beylikleri ve Osmanlılarda.

Altıncı  bölüm” Saz Şairleri Dün Bugün” başlığıyla veriliyor. Saz şairlerinin dünü ve bugününü anlatıldığı bu bölümde yer alan konular şunlardır:  Menşeinden XX. asrın başlarına kadar Anadolu aşıklarının tarihçesi, Halk kitlesinin aşıklar hakkındaki telakkisi, Münevver sınıfın aşıklar hakkındaki telakkisi, Aşuıkların kendi haklarndaki telakkileri, Aşıklar hangi içtimai muhitlerde  ve nasıl yetişir? Aşık tarzı ne demektir?Aşık tarzının asıl halk edebiyatından ayrılığı ve onu terkip eden başlıca unsurlar, Aşık tarzında eski halk edebiyatı unsurları, Aşık tarzında  klasik edebiyat unsurları,  Aşık tarzında klasik edebiyat unsurları, Mahdut bir zümre edebiyatı değil muhtelif zümreler arasında müşterek bir edebiyat mahiyetinde olan aşık tarzı, Aşık tarzının tarihi ve bedii kıymeti.

Yedinci bölüm, “Türk Edebiyatında Aşık Tarzının Menşei ve Tekamülü Hakkında Bir tecrübe” adını taşıyor. Bu bölümde yer alan yazılar şöyle sıralanıyor: Aşık edebiyatı hakkındaki telakkinin muhtelif asırlarda nasıl bir mahiyet aldığı ve muhtelif şahsiyetlerin düşünceleri, Aşık edebiyatının ehemmiyeti, zümre edebiyatları arasındaki yeri ve tetkikinin ne bakımlardan lüzumlu olduğu.

Sekizinci bölüm Türk edebiyatının Ermeni edebiyatı üzerindeki tesirleri” başlığıyla veriliyor. Bu bölümde yer alan yazıları şöyle sıralayabiliriz:Ermeni aşuğları ve eserleri, Aşuğlar ile aşıklar arasındaki benzerlikler, Türkler ile Ermenilerin siyasi ve fikri münasebetleri, Ermenilerden yetişen Türk aşıkları, Mesh-i Ermeni, Mirza Can, Sarkis Zeki.

Dokuzuncu bölümün adı, “Milli Edebiyat cereyanının ilk mübeşşirleri” adını taşıyor. Bu bölümde yer alan yazılar şöyle sıralanıyor: Milli Lisan ve Milli Edebiyat cereyanının başlangıcı ve sebepleri, XIII. ve XIV asırlarda Anadolu’da Türk Klasik Edebiyatı ve Türkçe hakkındaki tellakkiler, XIV. ve XV. asırlarda Acem Edebiyatı tesirleri ile XV. asırda bu nüfuzun artması ve Türk dilinde sadeleşme temayülleri, Türk-i Basit cereyanı ve bu cereyanın başlıcamümesilleri:Tatavlalı Mahremi ile Edirneli Nazmi, XVI. asırda Türk klasisizminin meydana çıkması ve bu asırda Türk şiirinde mahallilik temayülleri ile bu temayülün XVII. asır başlarındaki devamı, XVII. XVIII. asırlarda Türk Klasik Edebiyatının ve Milli Edebiyat cereyanının kuvvetlenmesi, Siyasi Tanzimat ve XIX. asır Türk Edebiyatında Milli lisan ve edebiyat fikirlerinin inkişafı: Şinasi, Ziya Paşa ve KemalMektebi’nin dil sadeleşmesi hususundaki fikir ve eserleri, Tanzimat devri edebiyatında aşık tarzının tesirleri, Tanzimat devrinde Türkçülük hareketleri, Türk milliyetçiliğinin esasını kurmaya çalışalar, Milli Lisan ve Milli Edebiyat Cereyanı tarihinin aydınlanabilmesi için tetkiki zaruri bulunan hususlar.

Son iki bölüm ise, “Aruz” ve “Türklerde halk hikayeciliğine ait bazı naddeler:meddahlar” adlarını taşıyor.

M. FuadKöprülü’nün kitapları edebiyat araştırmacıların, öğretmenlerin, yazarların kitaplığındabulunması gereken yapıtlardır.

 

Mustafa ASLAN

——————–

M. Fuad Köprülü,Külliyat-5, (Edebiyat Araştırmaları I), I. Basım: Alfa Yayınları, İstanbul, Ekim 2014

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016