OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

kırmızı tenteli tramvay (oktay akbal

 

Kırmızı Tenteli Tramvay  – Mustafa ASLAN

Oktay Akbal, ‘Kırmızı Tenteli Tarmvay’ adlı anı kitabının önsözünde yazdığı gibi, insanın elli yılını nasıl yazabileceğini düşünmemek elde değil, Halid Ziya Uşaklıgil için düşündüklerini hesaba katarak söyleyecek olursak. O, bu kitapta yer alan anılarını yazarken yıllar yılı bir yerlere not düştüğü günlüklerinden yararlandığını belirtiyor. Muzaffer Buyrukçu’nun anılarına değinip anı ve güncenin  ayırdını ortaya koyuyor.

‘Kırmızı Tenteli Tramvay,’ adlı yapıt iki bölümden oluşuyor.  Oktay Akbal’ın anıları ilk yazın yaşamına girişinden  elli yıl sonrasını (1940-1990) içeriyor. Bu yüzden olsa gerek, yapıtın alt başlığı ‘Babıali’de 50 Yıl’  adını taşıyor.

Oktay Akbal, elli yıllık anılarını topladığı kitabında, ilginç görüntülerle karşılaşmak olası. Akbal’ın anılarında bugün adını bile bilmediğimiz, anmadığımız birçok değerli yazarı da anmış oluyoruz. Kitap, unutulan kimi değerli yazarlarımızı da tanımak fırsatını veriyor.

 

Servet-i fünun’dan ‘büyük doğu’ya

Oktay Akbal, ‘Kırmızı Tenteli Tramvay ‘ adlı yapıtında edebiyatımızda derin bir iz bırakmış olan Servet-i Fünun’un sonlanmasını yazıyor. Bir süre edebiyat topluluğuna adını veren dergiyi Oktay Akbal yönettiğini okuyoruz.

Necip Fazıl Kısakürek’in ‘Büyük Doğu’ adlı dergisinin öncesinde yapılan toplantıyı, çıkışını ve sonrasını da Akbal’ın anıları arasında okumak olası. İlk zamanlarında ‘Büyük Doğu’da yazan Oktay Akbal, Atatürk karşıtı kimi durumlardan rahatsız oluyor ve bu dergiyle yollarını ayırıyor.

 edebi ve siyasi tarih

Oktay Akbal’ın anıları kuşkusuz siyasi ve edebi tarih için büyük önem taşıyor. Hem siyaset hem de edebiyat bilimcilerin edinmesi gereken bir yapıt, ‘Kırmızı Tenteli Tramvay.’ Ülkemizin elli yıl içinde geçirdiği aşamaları sanat ve siyaset olarak, bu yapıtta görülüyor.

Oktay Akbal, bir gazeteci olarak  1940′lı yıllardan bu yana yazar kimliğini de taşıyor, gazeteci kimliğiyle birlikte. Elbette gazeteci olmanın getirdiği siyasetin içinde ve siyasetçilere yakın olmaktan kaynaklanıyor.

CHP, DP, 27 Mayıs sonrası 12 Mart ve 1990′lı yıllara uzanana elli yıllık bir zaman dilimi ‘Kırmızı Tenteli Tramvay’ın sayfaları arasında yerini alıyor.

 

12 mart, 12 eylül ve ‘anayasa romantizmi’

Oktay Akbal’ın elli yıllık siyaset ve edebiyat serüvenini aktardığı yapıtında 12 Mart ve 12 Eylül askeri darbeleri ayrı bir yer tutuyor. Yazarın değerlendirmeleri demokrasimiz açısından önem taşıyor. O yıllarda Cumhuriyet gazetesi yazarlarından bir olan Oktay Akbal yazdıklarından dolayı çeşitli kovuşturmalara uğruyor. Başta daha demokratik bir Türkiye için yapıldığını sandığı 12 Mart darbesini Cumhuriyet gazetesi destekliyor. Sonra ise işin aslının öyle olmadığını anlıyorlar. Darbeciler bu kez Cumhuriyet gazetesini kapatıyor. Cumhuriyet gazetesinin  iç sorunlarını da yer yer veriyor, Oktay Akbal.

Oktay Akbal,  12 Eylül askeri darbesini demokrasi yönünde bir geriye gidiş olarak değerlendiriyor. Gerek 12 Mart gerekse 12 Eylül darbelerinde 61 Anayasası’nın hedef alındığını, bu anayasanın toplumumuza lüks olarak görüldüğünü belirtiyor, yazar. Osmanlı’dan bu yana bir anayasa beklentisi içinde olunduğunu belirten Oktay Akbal, Tarık Zafer Tunaya’nın ‘anayasa romantizmi’ne vurgu yapıyor.

Oktay Akbal’ın ‘Kırmızı Tenteli Tramvay’ adlı yapıtı ülkemizin elli yıllık sanat birikimini kimi değerlerimizi de yeniden tanıtarak/anımsatarak siyasi yapıyla birlikte veriyor.

Mustafa ASLAN

——————————————————-

Oktay Akbal, Kırmızı Tenteli Tramvay, I. Basım:Milliyet Yayınları, İstanbul-1993

 

 

———————————————————-

mustafa aslan kimdir?


MUSTAFA ASLAN

 MUSTAFA ASLAN 1965’TE KİLİS’TE DOĞDU.GAZİ ORTAOKULU VE GAZİANTEP LİSESİNDE OKUDU.YÜKSEK ÖĞRENİMİNİ CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ-BATI DİLLERİ VE EDEBİYATLARI-FRANSIZ DİLİ VE EDEBİYATI’NDA TAMAMLADI.İLK YAPITI SÖZCÜKLERİN DİLİ TUTULUNCA 1986’DA YAYINLANDI.BUNU ÇOCUKLAR İÇİN YAZDIĞI KİTAPLAR İZLEDİ..

BUNLAR:
-KINA ÇİÇEĞİ
-MAVİŞ VE SANAL BEBEK
-UZAYLILAR KIRMIZI BİSİKLETİ KAÇIRDI.
-NASRETTİN HOCA’NIN UZAY SERÜVENİ
-MAVİLİ KEDİ GAZETECİ
– EVLİYA ÇELEBİ İSTANBUL’DA
-MAVİŞ BİLGİSAYAR KORSANLARINA KARŞI
-İSTANBUL ÇOCUK
-PİR SULTANCA
-ZAMAN HIRSIZI MAVİŞ
-BİLMECE TEKERLEMECE
-MAVİŞİ İLE ŞAŞKIN ROBOT
-YUNUS EMRE
-PİNOKYO İSTANBUL’DA
-SİHİRBAZIN ŞAPKASINDAN ÇIKAN SAYILAR
-OYUNCAKLAR EĞLENİYOR
-OYUNCAKLARIN DÜNYASI
-ROBOT KÖPEK BİBO
AŞK SESİNİ ARIYOR YAZARIN GENÇLER İÇİN YAZDIĞI İLK ROMANIDIR.
1982 SES DERGİSİ,1986 TRT İSTANBUL RADYOSU ÖYKÜ ÖDÜLLERİNİ ALMIŞTIR.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016