OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

KAYSER EMİNPUR’DAN AŞK DİLİNİN GRAMERİ

20160823_230333 - KopyaKAYSER EMİNPUR’DAN AŞK DİLİNİN GRAMERİ

Mustafa ASLAN

Çağdaş İran Edebiyatının önemli şairlerinden ve geçen yıl aramızdan ayrılan Kayser Eminpur (23 Nisan 1959- 30 Ekim 2007) ’un  son kitabı olan Aşk Dilinin Grameri adlı şiir kitabı doğduğu topraklardan çıkarak geniş yığınlara seslenen bir yapıt özelliği taşıyor. Bu yüzden olsa gerek, yapıt 2009 yılında İran’da yılın kitabı olarak seçiliyor. Yazarın düzyazılarını topladığı Parantez İçinde Fırtına ve Kanatsız Uçmak adlı kitaplarının yanı sıra Onuncu Günün Öğleni, Pınar Gibi Irmak Gibi, Kırlangıcı Sözüyle, Ani Aynalar, Bütün Çiçekler Ayçiçeği adlarını taşıyan yayımlanmış şiir kitapları bulunuyor.

KAYNAKLAR

Akademisyen bir kimliğe sahip olan Kayser Eminpur’un  Aşk Dilinin Grameri (*) adlı yapıtında yer alan şiirlerinin kaynaklarını başta yaşadığı toplumun kültürü oluşturuyor. Şairin dile getirdiği  izleklere bakıldığında bunların İslam tarihinin önemli bilgileri olmanın yanı sıra İran’ın da tarihinin ve edebiyatının önemli kaynaklarından aldığı görülüyor.

Kayser Eminpur’un “Çağdaş Şiirde Gelenek ve Yenilik” adlı doktora tezinde dile getirdiklerini, son yapıtında da yaşama geçirdiği görülüyor. Hem geleneksel öğelerden ve kültürden yararlanıyor, hem de edebiyatın bütün yeni olanaklarından yararlanıyor. Onun şiirinin kaynakları arasında yukarıda değinip geçtiğimiz Klasik İran Edebiyatı olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Klasik İran Edebiyatının ürünlerinden yararlanmakla kalmıyor, kimi şiirlerinde açıkça bu şairlerin adlarından, yapıtlarından da söz ediyor.

Gözümün Önünde adlı şiirinde Hafız Şirazi’nin “Göğsümde gizli olan bu ateşten/Güneş, gökyüzünde tuştan bir alevdir”  sözlerinden hareketle, Yaşamın Anlamı’nda Nizami’nin Leyla ile Mecnun’dan, İhvaniye’de  kunut duası, Mahmud Şebüsteri’nin Gülşen’i Raz, Şihabeddin Suhreverdi’nin Akl-ı Sorh ve Gazali’nin Kimya-yı Saadet yer alıyor onun şiirlerinde.  Yusuf Olmadan Sen’de ise bildiğimiz Hz Yusuf öyküsünden esinlenilerek oluşturulan bir şiir olmasına karşın kimi farklılıklar gözümüze çarpıyor. Geleneksel kültür öğelerinden yararlanılan şiirlerinin hemen hepsinde öykü anlatıcılığı yapmıyor. Yararlandığı bu kaynaklar aracılığıyla oluşturduğu şiirini yepyeni bir alan çekiyor ve okura iletiyi böylelikle sunuyor. Burada geleneği yenilikçilik olan bir gelenekten söz ediliyor, İhvaniye şiirinde.

“…

Geliniz, tıpkı Aynu’l – Kuzat gibi/Akıl ile din arasında hakemlik edelim

Onun geleneği ise yenilikçilik/Geleneğe yeniden bir göz atalı “ (İhvaniye, s. 129)

Yusuf Olmadan, Kerbela Çocukları, Kağıttan Bahçe’de geçmişe ilişkin bilgilerin yanı sıra Hac sırasında Safa ve Merve arasında hızlı hızlı yürümeyi (sa’y etmek) anlatıyor, hayvanların kesildikten sonra bırakılarak kanının çıktığı sırada yaptığı hareketleri yani Bismil dansını da okura sunuyor. Zülfikar kadar keskin dil ateşini Ne Kadar Şiir Tomurcuklaştırsam adlı şiirinde dile getiriyor. Efsane Gecesi’nde Peygamberler tarihinin sayfalarından Tur ve Musa ‘yı konuk ediyor şiirine.  Senin Arzun Yolculuk’ta İran’ın kentlerini ve bunların özelliklerini sayarak övüyor.

ÇOCUK VE ÇOCUKLUK

Aşk Dilinin Grameri adlı yapıtında yer alan şiirlerinde Kayser Eminpur çocuk ve çocukluğa belirgin bir yer verdiği görülüyor. Yapıtın ilk şiirlerinden başlayarak geleceğimizin güvencesi dediğimiz çocuklarımız için duyarlılık gösteriyor. Çocuklar (2), Kerbela Çocukları, Barış Projesi (1),Tanıdık Rüya, Aynada Yolculuk, Çölde Düşüş Adlı şiirlerinde çocuk ve çocukluk izleklerini canlı bir şekilde görüyoruz.

“Rüzgarın avucunda bir uçurtma kuyruğu

Ben vardım ve hayalsizliğim, çocukluğum” (Çocuklar, s.187)

Evinin avlusunda kedisiyle oynayan bir çocuğu, sıcak çay kokusunun gerçekmiş gibi şiirden burnumuza kokusunun geldiği Barış Projesi(1) adlı şiirin den başlayarak, şairin çocuklar için daha güzel bir dünya isteğini söylemek gerekiyor.

AŞK VE SEVGİLİ

Bilmece adlı şiirinde, “suçluyuz, evet, aşık olmaktır suçumuz” diyen  Şair  Kayser Eminpur  Aşk Dilin Grameri adlı yapıtındaki şiirlerinde ağırlık taşıyan konuların başında aşk geliyor.  Onun aşk şiirlerini tek anlama indirgemek olası gözükmüyor. Bu şiirlerinde sevgili ve aşkın birden çok anlamı okuyucunun yorumlama gücüne ve olgulara/olaylara bakışına bağlı olarak sunuyor, bence. Kağıttan Bahçe, Güzelliğin Sırrı, İhvaniye, Aynada Yolculuk, Emrediniz, Aşkın Ölümü ve Hünerleri, Yaşamın Anlamı, Bilmece,  Gönül Sermayesi, Tekke, Tablo Okumaları, Gönül Feryadı ve Son adlı şiirlerinde aşk izleğine rastlanıyor.

“Aşksız, hayat varsa eğer, o da can çekişmektir

An be an can çekişmek zordur be gönül, değil mi?” (Bilmece, s.107)

Kayser Eminpur Aşk Dilinin Grameri adlı yapıtındaki ürünlerinde geleneksel edebiyatın olanaklarından olabildiğince yararlanmasına karşın yeniliklere de şiirinin kapılarını sonuna kadar açtığı görülüyor.

………………………………………………………..

* Aşk Dilinin Grameri (Şiir), Kayser Eminpur,  Çeviren: Ali Güzelyüz, I. Basım:Demavend Yayınları, İstanbul

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016