OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

kara zeybek

kara zeybek

Demet AIMAG3713ltınyeleklioğlu’nun ‘Kara Zeybek ‘ adlı romanı Ege’de Ulusal Kurtuluş Savaşı yıllarını olduğu kadar Mustafa Kemal Atatürk, Çerkez Ethem, iç isyanları da anlatıyor.

 

ege’nin kurtuluşu

Ege’nin Kurtuluşu elbette Kurtuluş Savaşımız içinde önemli bir yer tutuyor. Enver ile Eleni’nin aşkı çerçevesinde gelişen roman bir anda yerel savunma güçlerinin nasıl Kuva-yi Milliye’ye dönüştüğünü gösteriyor. Yapıt, gerek yerel direniş güçleri ile Çerkez Ethem arasındaki sorunları, gerekse  kimi yerel direniş önderlerinin birbirleri arasındaki sorunları da taşıyor okura.

“Efeler ateşin başına toplanmıştı. Alevlerin üstünden ince tül gibi bir duman gecenin lacivertini örtüyordu. Ali Zeybek, bağlamayı kucaklamış, mızrabı tele vurmuş, gür, erkek sesiyle tutturmuştu bir türkü.” (s.241)

kurtuluş savaşı ve mustafa kemal

Demet Altınyeleklioğlu’nun ‘Kara Zeybek’ adlı romanın   ağırlıklı noktasını Mustafa Kemal ve Kurtuluş Savaşı yılları   oluşturuyor. Mustafa  Kemal’den “Sarı Paşa” olarak da söz edilen romanda Anadolu’da yapılan kongrelerden de değiniliyor. Yapıt Mustafa Kemal’in Osmanlı Ordusu’ndaki görevinden istifa edişinden Cumhuriyet’in ilanına kadar geçen olaylardan da söz ediyor.

“Evet, oydu. Anafartalar Kahramanı Sarı Paşa üç adım ötesindeydi. Kimseler gözlerine bakamazmış diye duymuştu. Öyleydi gerçekten. Enver, o ana kadar böyle göz görmediğini düşündü. Yeşil mi, mavi mi kestiremiyordu ama insanı o saat çarpıveriyordu. Çakmak çakmak yanıyordu Mustafa Kemal’in gözleri.” (s.450)

çerkez ethem

Demet Altınyeleklioğlu ‘Kara Zeybek’ adlı yapıtında Çerkez Ethem önemli kahramanlarından birisi olarak karşımıza, Kurtuluş Savaşı’nı anlattığı yıllarda. Romanda Ethem’in yararlıkları özellikle iç isyanları bastırmadaki yararlıkları veriliyor. İlerleyen günlerde ise önce İsmet İnönü ve Refet Paşa’nın   Mustafa Kemal ile aralarını açtığını düşünüyor ve Mustafa Kemal karşıtı oluyor, daha sonra ise Mustafa Kemal ve İsmet İnönü karşıtı bir tutum alması ipleri koparıyor Ankara ile.

“Ethem Bey hiç durmadan, ‘Beni Ankara’ya kötüleyen İsmet’dir. Bir de Refet,’ diyordu. ‘Bunların ikisi benim başarılarımın gölgesinde kalmaktan korkuyor. Eh, Ankara’daki de aynı korku içinde. Üçü el ele verdi, beni ve kardeşlerimi yok etmeye çalışıyorlar. Ankara’dakiler bir korkağın emrine gireceğimi sanıyorsa aldanıyor.’   ” (s.504)

gönül ferman dinler mi?

Demet Altınyeleklioğlu’nun romanının eksenini Türk ve Rum aşkı oluşturuyor. Türkler ve Rumlar, yabancı devletler araya girinceye kadar  kardeşçe yaşıyor. Ancak I. Paylaşım Savaşı sonrasında üç ülke tarafından işgal edildiği belirtilen topraklarda kardeşçe  yaşayan iki halk arasında düşmanlık tohumları ekilmeye başlanıyor.

Enver ile Eleni:Biri Rum öteki Türk. Birbirlerine aşık iki genç. Eleni Enver’in aşkı için din değiştirmek istiyor. Çünkü iki gencin birlikteliğini  ne Enver’in ailesi istiyor ne de kendi ailesi böyle bir birlikteliği onaylıyor. Çünkü Enver’in ağabeyi Eleni’nin erkek kardeşini öldürüyor…

“Eleni bir şey demek istedi ama Nigar Hanım devam etti.’Kendini kandırma söyleyemezsin. Ne olacak? Nasıl saklayacaksın Müslüman olduğunu. Hadi kiliseye derlerse ne yapacaksın? Müslümanlığın lafta mı kalacak? Müslümanlarla Müslüman, Hıristiyanlarla Hıristiyan rolü mü oynayacaksın? Üstündeki elbiseyi çıkarıp yenisini giymek değil ki bu. Yürekten Müslüman olacaksın. Bunun ibadeti var. Namazı var, orucu var…’  ” (s.441)

farklı yönleri

Demet Altınyeleklioğlu’nun daha önce bu konuda yayımlanmış kitaplardan birkaç farklı yönü olduğu görülüyor. Bunlardan birisi yapıt sadece Ege kıyılarını anlatmıyor. başka bir yanı ise sadece yerel direniş güçleriyle romanını sınırlamıyor. Bir başka farklı yan ise yapıt Türk Kurtuluş Savaşı’nı Ege ve Batı Trakya’dan sınırlamadan analatıyor.  Yapıt sadece iki farklı  halkın gençlerinin aşkını anlatmıyor. Bu roman için bütün saydıklarımızın toplamından daha fazlasıdır da diyebiliriz.

Demet Altınyeleklioğlu sımsıcak bir aşkın yanı sıra İzmir merkez olmak üzere Kurtuluş Savaşımızın genel görünümünü veriyor, bu yapıtında.

Mustafa ASLAN

————————–

Kara Zeybek (Roman), Demet Altınyeleklioğlu , I. Basım:Artemis Yayınları, İstanbul, Eylül 2015

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016