OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

İSLAMIN MİSTİK BOYUTLARI

İSLAMIN MİSTİK BOYUTLARI

Annemarie Schimmel’in İslamın Mİstik Boyutları adlı yapıtı Alfa Yayınları arasında okura sunuldu.

“Sufiler, ruhsal çocuk İsa’yı doğuran lekesiz anne Meryem’i özellikle severlerdi. Meryem genellikle, ilahi- ilhamı alan ve böylece ilahi nurla gebe kalan ruhun simgesi olarak görülmüştür. Burada dişil haznenin yalnızca ruhsal rolü kabul edilmektedir ve…” (s.555)

  1. Tasavvuf nedir? Klasik tasavvufun tarihsel ana hatları, Oluşum dönemi, Dokuzuncu yüzyıl sonlarının bazı şeyhlari, Hallac:Tasavvufi aşk şehidi, Birleşme dönemi: Şibli’den Gazzali’ye, 3. Tarikat:Manevi yol, Manevi yolun temelleri, Makamlar ve haller, Aşk ve fena, İbadetin biçimleri.
  2. 4. İnsan ve insanın kemalatı, Sufi psikolojisi üzerine bazı notlar, İyi ve kötü:Şeytanın rolü, Veliler ve kerametler, Peygamber’e hürmet. 5. Tarikatlar ve dergahlar, Cemaat hayatı, Ebu Said-i Ebu’l Hayr, İlk tarikatlar. 6. Teozofik  tasavvuf, Şeyhü’l-İşrak:Sühreverdi-i Maktul, Şeyhü’l-Ekber:İbnü’l Arabi, İbnü’l-Farız:Mutasavvıf Şair, İbnü’l Arabi’nin vahdet tasavvufunun gelişimi.7. Gül ü Bülbül:Türk ve İran tasavvuf şiiri, Ölümsüz gül, Kuşların haccı:Senai ve Attar, Mevlana Celaleddin -i Rumi, Türk Halk Tasavvufu. 8. Hint-Pakistan’da Tasavvuf, Klasik Dönem, “Nakşibendi tepkiler”, HaceMir Derd:”Halis Muhammedi”, Sindi, Pencabi ve Peştu dillerinde tasavvufi şiir.

TÜRK VE İRAN TASAVVUF ŞİİRİ

Annemarie Schimmel’in İslamın Mistik Boyutları adlı yapıtında Türk ve İran tasavvuf şiiri üzerinde de duruyor. Her iki ülkede de bu türün önemli temsilcileri ve yapıtları hakkında bilgi veriliyor. ilk İranlı mutasavvıflardan ( Ahmed el Gazzali, Aynü’l Kudat el Hemadani, Şirazlı Rüzbihan-ı Bakli) başlayarak veriyor.

İran’ın doğu bölümünde çıkan Gaznevilerin saray şairi ve didaktik şiirin temelini mesnevisiyle oluşturan Senai ve Nişaburlu Attar ise yapıtın ilerleyen bölümlerde  tasavvufi didaktik şiire örnek gösteriliyor.

Benim de kitaplığımda önemli bir yeri olan Attar,  İlahiname, Mantıku’t -Tayr, Müsibetname… sayılabilir.

Tasavvyfi edebiyatın temel yapıtlarından sayılan Mantıku’t Tayr şairlerin ve mutasavvıfların ilham kaynağı olduğunu söylemek gerekiyor. Attar’ın dışında Hafız’ı, Nizami’yi… unutmamak gerekiyor.

Mevlana’nın yaşam serüvenine gemiş yer verilen kitapta onun için “… edebi açıdan çok verimliydi” (s.416) ifadesi kullanılıyor.

Türk tasavvufunda Mevlana etkisi olduğu belirtilen kitapta Türk edebiyatının ilk temsilcileri olarak Yusuf Hemedani’nin müridi ve Divan-ı Hikmet’in yazarı Ahmet Yesevi olduğu belirtiliyor. Yesevi’den sonra Yunus Emre’den söz ediliyor. “Yunus Emre, şiirlerinde klasik İran vezin kalıplarını sık sık kullanmıştır ve en kolaylarını tercih etmiştir…” (s.434) deniliyor. Türk mutasavvıfları arasında Kaygusuz Abdal, Hallac-ı Mansur, Azmi, Pir Sultan Abdal, Hacı Bektaş Veli… adları anılıyor, yapıtta.

“Bektaşi tarikatının göze çarpan özelliklerinden biri- ki bunun İslamda bir benzeri yoktur- kadınların eşit muamele görmesidir.”(s.447)

 

Annemarie Schimmel’in İslamın Mİstik Boyutları adlı yapıtında İslamiyet’le ilgili bilgi dağarcığınızdaki bilgileri tazaleyebildiğiniz gibi yenilerini de ekleyebilirsiniz.

Mustafa ASLAN

::::::::::::::::::::::::::

İslamın Mİstik Boyutları, Annemarie Schimmel, Çeviren:Ergun Kocabıyık, I. Basım:Alfa Yayınları, İstanbul,Ocak 2018

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016