OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

Cemalzade’nin Bir Varmış Bir Yokmuş’u Üzerine

Cemalzade’nin Bir Varmış Bir Yokmuş’u Üzerine

Muhammed Ali Cemalzade çağdaş İran edebiyatının,  özellikle öykü ve roman alanında öncülerden birisi olarak kabul ediliyor.

Bir Varmış Bir Yokmuş adlı öykü kitabı öncü Cemalzade’nin İran öyküsünün gelişim sürecini anlamak açısından  okumak gerekiyor.

BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ

 

Muhammed Ali Cemalzade     Berlin’de yazar kadrosunda olduğu Kave dergisinde edebi ve siyasi yazılar yazıyor.

Bir Varmış Bir Yokmuş‘da  altı öykü yer alıyor. Öykülerin adları şöyle sıralanıyor:Farsça Şekerdir, Siyasetçi, Ayının Dostluğu, Molla Kurbanali’nin Derdi, Böyle Pancara Böyle Tencere ve Vildanü’d Devle.

Öykülerin yayımlandığı yer olarak kimi kaynaklar tamamının Kave dergisinde yayımlandığını belirtirken, kimisi de sadece Farsça Şekerdir adlı öyküsünün bu dergide yayımladığı belirtiyor.

Yazarın Bir Varmış Bir Yokmuş adlı yapıtı bütünlüğü içerisinde yer alan  her öyküsünün bir ileti yüklü olduğu görülüyor. İran toplumunu değişik açılardan irdeliyor. İran toplumuna Batılıların bakış açısını da veriyor. Onun öykülerini doğup büyüdüğü   toplumundan ayrı bir yere koymanın yanılğı olacağını düşünüyorum.

SÖMÜRGECİLİK

Muhammed Ali Cemalzade Bir Varmış Bir Yokmuş adlı yapıtında yer alan öykülerde yaşadığı İran toplumunun  tarihsel gelişmeleri bugünden bakıldığında ortaya koyduğu görülüyor.

Cemalzade’nin öykülerini tek bir anlama ve iletiye indirmenin olası olmadığını söyleyerek sömürgeciliğe bakışını vermek gerekiyor. Rusya’nın İran üzerinde egemenlik kurmanın işgale dönüştüğü yılları verdiği Ayının Dostluğu adlı öykü zaman zaman o kadar etkileyici oluyor ki, isteseniz de istemeseniz içinizde bir yerlerin acıyacağını düşünüyorum.  Rus askerlerinin öldürdüğü ve  karın altında ölüsü donan Habibullah’n eşyalarını çalan iyilik yaptığı Kazak Rus askerinin olduğu sahneyi gözünüzde canlandırabiliyor musunuz?

Sömürgeciliği Böyle Pancara Böyle Tencere adlı öyküsünde ise zaman zaman bu kadar da olmaz dedirterek acı acı gülümsettiğini de belirtmek gerekiyor. Avrupalıların İran’da kimi alanlarda reform için çağrıldığı yıllarda bir tellağın bir kaç bakanlığın danışmanı olarak geldiğini? Yetkili kişilerden birisi özel tellağı yanında bulunması için reform yapacak ekip içinde evindeki özel tellağını da danışman olarak İran’a getiriyor.

Muhammed Ali Cemalzade Bir Varmış Bir Yokmuş adlı yapıtındaki altı öyküsünde içinden çıktığı toplumun sorunlarını irdeliyor.

Mustafa ASLAN

::::::::::::::::::::::::::::

Bir Varmış Bir Yokmuş (Öykü), Seyyid Muhammed Ali Cemalzade, Türkçesi: Aytan Hasanalizade, Selçuk Üniversitesi- Sosyal Bil. Enstitüsü, Fars Dili Ve Edebiyatı Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Tez Danışmanı:Doç. Dr. Nuri Şimşekler, Konya 2013

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016