OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

BORGES’İN EVİNDE

be

Okuma sanatı ve okudukları üzerine yazan Arjantinli deneme yazarı Alberto Manguel,4 yıl boyunca, 58 yaşında kör olan ünlü Arjantinli yazar Borges’e,evinde kitap okumuş ve orada yaşadıklarını yazmış .

Konuşmalar,tanıklıklar,ünlü yazarın düşünceleri,özellikle okuduğu kitaplar ve yazarları,arkadaşları ve onlarla ilişki ve tartışmalarını aktarıyor. Manguel,”Borges’le konuşmalarım,..kitaplar ,..daha önce okumadığım yazarların keşfi hakkında,daha önce aklıma gelmeyen ya da yalnızca kararsız ve yarı-bilinçli şekilde akıl ettiğim,ama Borges’in sesiyle dile getirildiğinde zengin,hatta bariz bir ihtişamla parlayan ve göz kamaştıran düşünceler hakkında ”ydı diyor.

Borges denemeler ve şiirle yazmış,” pasifizm, anarşi, Rus devrimi gibi bâzı şeyleri övdüğü, genel düşüncelerini dile getirdiği iki kitap yazdı. Ama sonra yazdıklarından utanarak, her iki kitabı da İspanya’dan ayrılmadan önce imha etti(http://tr.wikipedia.org/wiki/Jorge_Luis_Borges)

Borges’in okuduğu yazarlar ve kitapları:

Stevenson,Chesterton,Henry James,Kipling,Mark Twain,Oscar Wilde,Lewis Carroll,Montaigne,Vergilius,De Quincey,Schopenhauer,Umberto Eco’nun Gülün Adı,Çin Ansiklopedisi,Binbir Gece Masalları,Wilkie Collins’in Aytaşı,Joyce’nin Ulysses,John Dickson Carr’ın dedektif kitapları.

Borges,dedektif romanlarına,fantastik öykülere bayılıyor.Çeşitli yazarların bu tür öykülerini Babil Kitaplığı adı altında derleyip yayınlıyor.Bu kitaplardan bazıları Dost Kitaplar tarafından çevrilmiştir.

”Borges çok ilginç düşler görür ve bunları anlatmaktan hoşlanırdı.Her şeyin mümkün olduğu bu diyarda,düşüncelerine ve korkularına ket vurmaktan vazgeçebildiğini,bunların tam bir özgürlük içinde kendi hikayelerini anlatabildiğini düşünüyordu.Özellikle de uykudan hemen önceki dakikaları,bilinci yitirmenin bilincinde olduğu,uykuylauyanıklık arasındaki o zamanı seviyordu.”

”Borges için okumak,asla olamayacağını bildiği o adamlar olmanın bir yolu;eylem adamları,büyük aşklar,büyük savaşçılar…Spinoza’nın da ilgisini çekmiş o eski felsefe okulu olan panteizmin bir türü.”

Manguel’e göre;

Borges,edebiyatla uğraştı.Okumamız için bize yeni ufuklar açtı,yol haritaları çizdi.Din ve felsefe kitaplarını okurken onu bu kitapların içindeki yazınsal ses ilgilendirdi.Bu ses bireysel olmalıydı,asla bir gruba ya da düşünce okuluna ait olmamalıydı.

Borges,insancıl olmasına karşın,bazı önyargıları  vardı ve bu onu şaşırtıcı ve korkunç bir şekilde çocuklaştırıyordu.Arada bir sıradan bir ırkçılık sergilerdi.Siyah adamları küçümserdi.

Borges’in önyargılı olarak sevmediği-reddettiği yazarlar:

Austen,Goethe,Rabelais,Stendhal,Zweig,Mauppassant,Boccacio,Proust,Zola,Balzac,Amado,Tolstoy,Lorca,Pirandello,Neruda,Thomas Mann,Garcia Marquez.

Bir yazarın,okuru şaşırtma kabalığını göstermemesi gerektiğini söylerdi.Edebiyatta bariz ve akıl almaz sonları arardı.

Ve Manguel’de son bir değerlendirme;

”Bütün dünyayı bir kitaba sokmaya çalışan yazarlar vardır.Daha azraslanır bazı yazarlar içinse dünyanın kendisi bir kitaptır,kendileri ve başkaları için okumaya çalıştıkları bir kitap.Borges bu yazarlardandı.Herşeye rağmen mutlu olmanın ahlaki görevimiz olduğuna inanırdı,mutluluğun da nedenini açıklayamasa bile,kitaplarda bulunabileceğini düşünürdü.”

64 sayfalık bu küçücük kitapta ben bu kadar şey buldum.Okuyun siz de daha başka şeyler bulacaksınız.

Borges’in Evinde

Kategori: Edebiyat
Yazar: Alberto Manguel
Çeviren: Cem Akaş
Sayfa: 68
YKY’de 1. Baskı: Kasım 2013

Updated: 24 Kasım 2013 — 15:23

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016