OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

Bana Atatürk’ü Anlattılar-hasan akarsu

“BANA ATATÜRK’Ü ANLATTILAR (*)

Hasan Akarsu

Yazar Hıfzı Topuz 1923 İstanbul doğumlu olup inceleme-araştırma, anı ve roman türü
yapıtlarıyla tanınıyor. “Bana Atatürk’ü Anlattılar” adlı yapıtı, yazarın Akşam gazetesindeki
yazılarıyla, 1974-1975’te TRT’de, “Her Hafta Bir Konuk” programı içinde ekrana getirdiği
Atatürk’ün yakın arkadaşlarıyla yaptığı söyleşileri kapsıyor. Ayrıca, 1952’de Atina’da
General Trikupis’le yaptığı söyleşiyle birlikte, 1920’de babasının kendisine anlatmadığı
olaylara yer veriyor.
İsmet İnönü, Atatürk’ü anlatırken, onun komutanlık zamanından kalma bir yetenekle,
olağanüstü bir güçle uykusuz kalıp dinlenmeden çalışabildiğini vurguluyor ve şunları
söylüyor:”Mücadeleci ve devrimci yetiştirilmiş olan Atatürk cemiyetle birlikte yaşamayı ve
çalışmayı çok sever. Kalabalık bir toplulukta bilimsel ve sosyal bir soru tartışılırken saatlerce
konuşmak onun için özel bir zevktir. Düşüncelerini kalabalık bir topluluğa anlatmak ve onları
inandırmak için uğraşmak Atatürk’ün çok sevdiği bir iştir…” (s.15). İnönü’nün bu sözleri
Ata’nın tüm özelliklerini anlatmaya yetiyor. Cumhuriyet’i ilan edeceği günün öncesinde
Mustafa Kemal, İnönü’yü yanında tutuyor ve hazırladıkları tasarıyı Anayasa Komisyonu’na
sunarak ertesi gün Cumhuriyet’i ilan ediyor.
Yazar Falih Rıfkı Atay, “İzmir alındığında Gazi ölseydi Cumhuriyet kurulamazdı” diyor.
1936’da kendisiyle yapılan söyleşide şunları dile getiriyor:”…Eğer Atatürk 19 Mayıs’ta
Samsun’a ayak basmasaydı ya da Samsun’a çıktıktan hemen sonra ölseydi ne olurdu?
Bin türlü tahmin yürütülebilir. Büyük Taarruz’dan bir gün önce ölseydi ne olurdu? Yine
istenildiği kadar tahminler yürütülebilir. Fakat İzmir alındığı gün ölseydi Cumhuriyet
kurulamazdı…” (s.21). Bu görüşler insanı düşündürüyor ister istemez.
Yazar Yakup Kadri Karaosmanoğlu da kendisiyle yapılan söyleşide, Jöntürklük
yaptığını, Mısır’a gidip geldiğini belirttikten sonra, yazın alanında “Halbuki ben, köylüyü ve
taşralıyı ilk defa edebiyata sokan adamım” (s.31) savında bulunuyor, ulusalcı yazar olmakla
övünüyor. “Atatürk daima bizden 30-40 sene öndeydi” saptamasını yapıyor ve onun tek
dostu olmadığını; ama Cumhurbaşkanı olduktan sonra da tüm dünyanın onun dostu olduğunu
vurguluyor.
Nazım Hikmet’in ve Mehmet Ali Aybar’ın dayısı Ali Fuat Cebesoy, Mustafa Kemal’in
Harbiye’den arkadaşı olup Kurtuluş Savaşı’nın ve sonraki demokratik eylemlerin dünyaya da
yansıdığını belirtiyor.
Sabiha Gökçen, on iki yaşında bir kızken Atatürk’le karşılaşıp onun evlatlığı oluyor ve
1934’te soyadı yasası çıktığında, “Gökçen” soyadını ona Atatürk veriyor. İlk kadın asker pilot
olarak da ün yapıyor Sabiha Gökçen.
Mim Kemal Öke, Atatürk’ün doktoru olup öldüğünde onun gözlerini kapatan doktor
olarak biliniyor. Trablus Cephesi’nde Mustafa Kemal’le tanışan Öke, Sakarya Savaşı’nda
attan düşüp üç kaburga kemiği kırıldığında da onun yanında oluyor ve savaşı ağrılar içinde
yönettiğini vurguluyor. Atatürk’ün yurt içinde batılılaşmayı, laikleşmeyi ve ulusallaşmayı
başarıyla yürüttüğünü savunuyor.
Cafer Tayyar Eğilmez, Kurtuluş Savaşı’nda, Trakya direnişini başlatıp başarısız olan
komutan olup 1920’de yaralanıp bir köy tarafından Yunan’a teslim ediliyor ve Atina’da 4 yıl
tutsak kalıyor. Cumhuriyet’le birlikte Edirne milletvekili oluyor, 1926’da İzmir Suikastı’na
adı karışınca tutuklanıp aklanıyor. Cumhuriyet’e karşıcı bir tutum içinde savaşım veriyor. 14
Mayıs 1950’ye değin Cumhuriyet’in kurulamadığını ileri sürüyor.
Tarihçi Enver Ziya Karal, Atatürk’ün yeni bir biçem getirdiğini şu sözleriyle

açıklıyor:”…Atatürk bir devrimci üslubu getiriyor ki bu üslup zaten kurmuş olduğu Türkiye
Cumhuriyeti’nin yeni karakteriyle bir bütünlük oluşturuyor…Bu üsluptur ki devrimi
perçinlemiş, ayakta tutmuştur…” (s.83).
Dilci Agop Dilaçar, Halep’te, Şam’da yedeksubayken Mustafa Kemal’in ilgisini çekiyor.
Üzerinde Latince harflerle yazılmış bir sözlük vardır. Cumhuriyet kurulduktan sonra, 1936’da
3. Türk Dil Kurultayı’nda, Güneş Dil Teorisi tezini sunuyor ve çok tartışılıyor. Dilaçar,
geometri terimlerinin çoğunu Atatürk’ün türettiğini de vurguluyor.
Ferit Celal Güven, 19 yıl Adana milletvekili yapmış, Ankara Halkevi Başkanlığını
yürütmüş birisi olarak Atatürk’ün halkevlerini ne değin benimsediğini belirtiyor.
Kara Salih Çavuş, Kurtuluş Savaşı kahramanı; ama 67 yaşında geçim sıkıntısıyla
boğuşuyor. Savaş sırasında gizli görev yaparak cephanelerin Anadolu’ya kaçırılmasında etkili
oluyor, yakalanıp işkence görüyor.
Hıfzı Topuz, 24 kişiyle söyleşi gerçekleştiriyor. Her biri, Atatürk’ün önemli
bir yönünü öne çıkarıyor söyleşilerde. Yapıtın ikinci bölümünde, yazarın General
Trikupis’le 1952’de Atina’da yaptığı söyleşi yer alıyor. Trikupis, Anadolu yenilgisini,
tutuklanışını anlatıyor:”İnönü beni Atatürk’e tanıttı. Gazi’nin bana söylediği sözleri
hiç unutmayacağım:’Üzülmeyin generalim’ dedi ‘siz görevinizi sonuna kadar yaptınız.
Askerlikte yenilmek de vardır. Napolyon da savaş kaybetmiş, tutsak olmuştu…” (s.134).
Trikupis, Yunanlıların Anadolu’yu işgal etmekle yanlış yaptıklarını açıkça söylüyor. Hıfzı
Topuz da onun Türk-Yunan dostluğunun savunucusu olduğunu belirtiyor. Yapıtın üçüncü
bölümünde, Kuvayı Milliye Komutanı Yüzbaşı İhsan Hekimoğlu’nun Anadolu’ya cephane
kaçırmadaki başarıları, Rum çeteleriyle savaşı, İsmet İnönü ile Saffet Arıkan’ı Anadolu’ya
kaçırışı anlatılıyor. Ayrıca Hıfzı Topuz da babasının savaşta, haberleşmede önemli görevler
üstlendiğini, Gazi’den aldığı iki telgrafa yer vererek belirtiyor. Anılarında, 1933’te ağabeyiyle
birlikte Cumhuriyet’in 10. Yıl töreninde Atatürk’ü nasıl yakından gördüklerini, ertesi yıl
Maltepe Atış Okulu’nda, daha sonra da İstanbul’da birkaç kez gördüğünü anlatıyor.
Yazar Hıfzı Topuz, “Bana Atatürk’ü Anlattılar” adlı yapıtında, Atatürk’ün yakın
arkadaşlarına Atatürk’ü anlattırarak onun daha iyi tanınmasına katkıda bulunuyor. Yaşadığı
çağa tanıklık edenleri konuşturarak geleceğe ışık tutuyor.

(*) Bana Atatürk’ü Anlattılar-Hıfzı Topuz, Söyleşi, Anı, Remzi Kitabevi, 3. Basım Nisan
2010, 167 s.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016