OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

alvaro mutis-mustafa aslan

ALVARO MUTİS’TEN İKİ YAPIT

                       

MARQUEZ VE ALVARO

Alvaro Mutis, Gabriel Garcia Marquez’den sonra en çok tanınan Kolombiyalı bir yazar. Alvaro Mutis Kolombiya doğumlu. Şair deneme, senaryo ve roman yazarı. Yazarın aldığı bir çok  uluslararası ödül var. Turkuvaz Yayınları tarafından yayımlanan Tropik Güncesi ve Son Rıhtım adlı romanları 2001 Cervantes Ödülü’nü almış.

 

Gabriel Garcia Marquez, Mutis ve yapıtları için, “Alvaro’nun tek sayfasını okumak bile nasıl bir yazar olduğunu anlamaya yeter. Onun hem yaşamı hem de yapıtları, o kayıp cenneti asla bulamayacağımızı anlatan kehanetlerdir,” diyor.

Alvaro Mutis,  Son Rıhtım’ı aslında başından geçenleri anlatmakta bir üstat olarak gördüğü Marquez’e anlatmak istediğini ama buna fırsat olmadığını belirtir, ilk tümcelerinde sözü edilen yapıtın.

Son Rıhtım adlı roman yazarın bir başkasından dinlediği, kendini yazmak zorunda duyumsadığı bir metin. Yapıtın eksenini oluşturan tutkunun başlangıcını yazarın Finlanda’ya bir toplantı nedeniyle gittiğinden yapılan gezi sırasında Tramp Steamer’le başlar. Tramp Steamer küçük tonajlı kargo gemilerine verilen addır. Büyük taşıma hatlarına bağlı değillerdir. Yazar bu gemilerin hüzünlü silüetleri olduğunu belirtir, anlatacaklarına uygun bir şey olduğunu göstermek açısından olsa gerek.

 

Mutis, Son Rıhtım’ın anlatıcısını birinci tekil kişi olarak seçerken,  Tropik Güncesi’nde ise Barcelona’nın Barrio Gotico’sunda bir sahafta bulduğu Maqroll el Gaverio’nun güncesini okurun önüne sermekle kalmamış ilgili yazıları da eklemiş. Gerek Gaverio’nun güncelerinde gerekse yük gemisi Tramp Steamer kaptanı ve Varda’nın öykülerini anlatırken doğanın-insan ilişkisini dikkate alarak kurmuş tümcelerini. 

 

EGZOTİZM VE EROTİZM

Tropik Güncesi egzotik yanı ağır basan bir yapıt olmasına karşın yazarın orman ve egzotizm konusundaki görüşleri dikkat çekicidir. Ormanı şaşırtıcı daha da ileri giderek egzotik bulmadığını belirtir, bulanları da ahmak olarak nitelediği yapıtta tadında ve yerinde erotik öğelere rastlamak olası.

…Orman sadece çıkışı çabuklaştırmaya yarar, o kadar. Ormanda beklenmedik, egzotik, şaşırtıcı hiçbir şey yoktur. Bunlar sanki varmış gibi yaşayanların ahmaklıkları. Burada hiçbir şey yok, hiçbir zaman olmayacak. Bir gün hiçbir iz bırakmadan yok olup gidecek bu orman.” (Tropik Güncesi, s.60)

 

MÜSLÜMAN, TÜRK VE…

Son Rıhtım ve Tropik Güncesi kimi yönlerden ayrılsa da birleştikleri yerler de var, kimi yönlerden.  En başta her iki yapıt da denizlerde geçiyor olması. Değişik kültürleri tanıma olanağı buluyor okur, her iki yapıt sayesinde. Son Rıhtım Kuzey Avrupa’dan Ortadoğu’ya uzanan bir coğrafyayı kapsıyor. 

Son Rıhtım’da romanın sayfaları arasında Doğu-Batı çekişmesi, İslam, Kuran, Müslümanlar ve Türk’le de karşılaşıyoruz, öteki kültürlerin yanında. Kuran’ın alkollü içecekler konusundaki hükmüne değinilen yapıtta cana yakın, dost görünüşlü Türk’e ya da İranlı olduğu sanılan Kıbrıs pasaportlu kahramanı buluyoruz karşımızda.

“Batılı modaya ve yaşam tarzına uymak konusundaki arzusu ırkına özgü ve yanılmaya olanak tanımayan, aslolan işaretleri hiçbir şekilde gözden gizlemiyordu. Ayrıca insanın onu tanıdıkça Arap kanından sadece memnun olmakla kalmadığını, üstelik de gurur duyduğunu anlıyordu.” (Son Rıhtım, s.52)

Alvaro Mutis’in Tropik Güncesi ve Son Rıhtım adlı romanları değişik kültürlerin kaynaşması üzerine kurulmuş duygu yüklü yapıtlardır.

 

*Alvaro Mutis, Tropik Güncesi, Çeviren:Pınar Savaş, Turkuvaz Yayınları, 2008-İstanbul

*Alvaro Mutis, Son Rıhtım, Çeviren:Pınar Savaş, Turkuvaz Yayınları, 2008-İstanbul

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016