OkulBil TV

Eğitim - haber - Sanat

Büyük usta Orhan Kemal 103 yaşında

Büyük usta Orhan Kemal 103 yaşında

 

Orhan Kemal dünden bugüne toplumuzdaki değişimi iyi gözlemleyerek yapıtlarına bunu taşıdı.

 

*** *** ***

15 Eylül 1914’te Ceyhan’da doğan Orhan Kemal’in bugün 103. doğum günü. İyi ki doğdun büyük Usta!

Orhan Kemal’in bizlere kalıt bıraktığı yapıtları, toplumumuzu ve dünyayı daha iyi anlamamızı sağlıyor. Çünkü halkımızı iyi tanıyan, iyi anlayan ve yapıtlarına da bunu yansıtan bir yazar olduğunun altını çizmek yerinde bir edim olacağı kanısındayım.

Orhan Kemal dünden bugüne toplumuzdaki değişimi iyi gözlemleyerek yapıtlarına bunu taşıdı. O, kimi yapıtlarından verdiğimiz örneklerle ördüğümüz yazımızda belirttiğimiz gibi, toplumsal ve siyasal değişimi en iyi veren yazarlarımız arasında yer alıyor.

OSMANLI DAĞILIRKEN

Orhan Kemal, Avare Yıllar ve Cemile’den başlayarak Murtaza’da Osmanlı’dan Cumhuriyet’e giden yolda yaşananları, Balkanlar’dan Suriye’ye kadar gelinen noktadaki değişimlerden söz ediyor.

Baba Evi, Cemile, El Kızı, Dünya Evi, Suçlu, Bir Filiz Vardı, Bereketli Topraklar Üzerinde, Üç Kağıtçı, Kanlı Topraklar, Eskici ve Oğulları gibi romanlarında ve Ekmek Kavgası adlı yapıtındaki “Yemişçi”, Kırmızı Küpeler’deki “Eski Toprak”, Yağmur Yüklü Bulutlar’daki “Gazete”, “Kongre”, “Bey Baba”, “Eski Plak”, Oyuncu Kadın adlı yapıtına adını veren aynı adlı öykü, yine bu yapıttaki “Gavurun Kızı”, Serseri Milyoner, Osmanlı’nın dağılma sürecinden başlayarak Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemine uzanan yıllara değiniyor.

MAKİNELEŞME

‘Truman Doktrini’ ile birlikte tarımda kara sabanın yerini traktörün almasını yani makineleşmeyi; Bereketli Topraklar Üzerinde’den Kaçak’a, Hanımın Çiftliği’nden Kanlı Topraklar’a kadar yapıtlarının birçoğunda işliyor.

Yazarın deyişiyle ‘Küçük Amerika’ olma sürecinin başladığı günlerde, ülkeye giren makinelerle birlikte çalışanların değişen durumunu Bereketli Topraklar Üzerinde kimi acı olaylarla veriyor. Kemal, işçiler ve köylülerin tarıma yeni giren makineleri kullanmayı bilmemesi sonucu yaşanan ölümleri de eserlerinde anlatıyor.

TEK PARTİ’DEN SCF VE DP’YE

Orhan Kemal, DP’den (Demokrat Parti) önce çok partili yaşama geçiş denemelerinden biri olan Fethi Okyar’a Mustafa Kemal tarafından kurdurulan SCF’den (Serbest Cumhuriyet Fırkası) Kanlı Topraklar, Murtaza ve Üç Kağıtçı adlı romanlarında söz ediyor. Tek Parti döneminin sözünü ediyor. Orhan Kemali Dünya Evi, Hanımın Çiftliği, Vukuat Var ve Kaçak  adlı romanlarında  ve Kırmızı Küpeler’deki “Yürü Ya Kulum”, Yağmur Yüklü Bulutlar’daki “Teklif Mi Var?”  adlı öykülerinde tek parti dönemi ve DP döneminden yine sıkça söz ediyor.

Hanımın Çiftliği’nde CHP’li bir toprak ağası olan Muzaffer Bey dağıtılan kredilerden yararlanmak için DP’ye geçmenin yollarını arıyor. Bunun için Atatürk’ün ruhunun karşı partide, yeni partide yani DP’de attığını söylemeye başlıyor.

“Bu millet, iliğine tak diyen bu millet, “Artık Yeter!” demişti. Elbette “mizan” kurulacak, elbette “deter-i amal” açılacak, elbette “hesap” sorulacaktı.” (Hanımın Çiftliği)

Gurbet Kuşları’nda ise DP’nin iktidar yıllarındaki gelişmeleri veriliyor. Vatan Cephesi’nin oluşumunu, yapılan radyo yayımlarında katılanların adları söylenerek yaygınlaştırılmaya çalışılması dile getiriliyor. DP’nin iktidar yıllarının yansıması, Demokrat-Halkçı çekişmesi Gurbet Kuşları, Hanımın Çiftliği, Vukuat Var’ın yanı sıra Müfettişler Müfettişi ve Üç Kağıtçı’da da görülüyor.

Işık Öğütçü’nün yayına hazırladığı Abdülkadir Kemali Bey’in Anıları ve Toksöz 1924 adlı yapıtlarda oğlu Orhan Kemal’in yapıtlarında, babasıyla ilgili anlattığı tarihi olayları doğruluyor. Bu anı kitaplarının Orhan Kemal’in yapıtlarını daha iyi anlamada bir anahtar görevi göreceğini düşünüyorum.

İyi ki doğdun Orhan Kemal! Onun gibi yazarların yapıtları sayesinde, insanımız ve toplumumuzu daha iyi anlıyoruz.

 

Mustafa Aslan

::::::::::::::::::::::::

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

OkulBil TV © 2016